AnasayfaTakvimGaleriSSSAramaÜye ListesiKullanıcı GruplarıKayıt OlGiriş yap
Sitemize Üye Alımı Vardır ! Yetkili Olmak İstiyenler Admin veye Bilge Admine Ö.m Atabilirler.

Paylaş | 
 

 Ses [Konu Anlatım]

Aşağa gitmek 
YazarMesaj
Admin
Admin
Admin
avatar

Mesaj Sayısı : 194
Başarı Puanı : 419
Rep Puanı : 3
Kayıt tarihi : 28/05/10

Para Cüzdanı
Para Para: 0

MesajKonu: Ses [Konu Anlatım]   Salı Haz. 01, 2010 9:55 pm


Ses: İnsanlar duygu ve düşüncelerini dil aracılığıyla aktarırlar. Dil sözcüklerden oluşur. Sözcükler seslerdenoluşan anlamlı bütünlerdir.

Ses, dilin söylenen ve duyulan en küçük parçasıdır. Harfler, sesleri yazıda gösteren işaretlerdir.

Dilimizde sesler ünlü ve ünsüz olmak üzere ikiye ayrılır.

Ünlüler (Sesliler): Ses yolunda herhangi bir engele çarpmadan çikan seslere ünlü denir. Dilimizde sekiz ünlü harf vardır: a, e, ı, i, o, ö, u, ü. Ünlü harflerin her birinin üç özelliği vardır.

Aşağıdaki tabloda ünlüler bu özelliklerine göre gruplandırılmıştır:

Düz

Yuvarlak


GENİŞ DAR GENİŞ DAR
KALIN a ı o u
İNCE e i ö ü
Büyük Ünlü Uyumu


Bu uyuma kalınlık-incelik uyumu da denir. Bir sözcüğün ilk hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de kalın; ince bir ünlü (e, i, ö, ü) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de ince olur.

çalışmak, okullarımız,etkisiz, öğrenciler...

Yukarıdaki örneklerde sözcükler, kalınlık-incelik bakımından uyumlu olduklarından büyük ünlü uyumuna uymaktadır.

Örnek Soru - 1

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi büyük ünlü uyumuna uymaz?

A) sınırlı
B) görgülü
C) bakımsız
D) meraklı


Yanıt: D

Örnek Soru -2


Aşağıdaki kelimelerin hangisinde büyük sesli uyumu aranır? (1991-KLJ)

A) Kütüphane B) Söz
C) Öğrenci D) Televizyon


Yanıt: C

Aşağıdaki ekler tek biçimli olduğu için büyük ünlü uyumuna uymaz:

-yor ==>geliyor
-ken==> koşarken
-leyin==> akşamleyin
-(ı)mtırak==> ekşimtırak
-ki==> bununki
-daş==> meslektaş


Küçük Ünlü Uyumu


Bu uyuma düzlük-yuvarlaklık uyumu da denir. Küçük ünlü uyumunda iki kural vardır:


a. Bir sözcüğün ilk hecesinde düz ünlü (a, e, ı, i) varsa onu takip eden hecelerde düz ünlüler bulunur:


kitaplık, erdemli...

b. Bir sözcüğün ilk hecesinde yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) varsa bu heceyi izleyen ilk hecede düz-geniş
ünlü (a, e) veya dar-yuvarlak ünlü (u, ü) bulunur:


okumaktan, örnekler, umutlar...

Uyarı: Küçük ünlü uyumunda hece takibi vardır. Yani birinci heceyle ikinci, ikinci heceyle de üçüncü hecenin uyumlu olması gerekir:

gözlerimiz, gördükleri, öğrenci...

Ünlü uyumlarının aranmadığı sözcükler:

Tek heceli sözcük: ev, sert, ilk...
Birleşik sözcükler: birkaç, Karagöz, ilkokul...
Yabancı sözcükler: medya, kaset, şeffaf...
Örnek Soru -3


Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük küçük ünlü uyumuna uymamaktadır?

A) Soğanı iyice kavur.
B) Dergileri rafa diziver.
C) Artık bu masal kabak tadı verdi.
D) Gölün suyu çekildi.


Yanıt: A

Ünsüzler (Sessizler)

Ses yolunda bir engele çarparak çıkan seslere ünsüz denir.

Dilimizde yirmi bir ünsüz vardır: b, c, ç, d, f, g, ğ, h, j, k, I, m, n, p, r, s, ş, t, v, y, z.

Ses tellerinin titreşmesiyle oluşan ünsüzlere yumuşak ünsüzler adı verilir: b, c, d, g, ğ, j, I, m, n, r, v, y, z.

Ses telleri titreşmeden oluşan ünsüzlere sert ünsüzler adı verilir: ç, f, h, k, p, s, ş, t.

Türkçede Hece Çeşitleri

Bir solukta çıkarılan ses ya da ses birliğine hece denir.

Hece sayısını ünlüler belirler. Bir sözcükte kaç tane ünlü varsa o kadar hece vardır. Örneğin, "bek-let-ti" sözcüğünde üç ünlü bulunduğundan bu sözcük üç hecelidir.

Dilimizde altı çeşit hece vardır:

1. Bir ünlüden oluşan heceler: o, a
2. Bir ünsüz, bir ünlüden oluşan heceler: su, bu, ne...
3. Bir ünlü, bir ünsüzden oluşan heceler: ev, at, ol, es...
4. Bir ünlü, iki ünsüzden oluşan heceler: üst, art, ilk...
5. Bir ünsüz, bir ünlü ve bir ünsüzden oluşan heceler: bak, yer, yat...
6. Bir ünsüz, bir ünlü ve iki ünsüzden oluşan heceler: Türk, dert, kırk...
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://dersmatik.yetkinforum.com
BiLGe aDMiN
Admin
Admin
avatar

Mesaj Sayısı : 194
Başarı Puanı : 406
Rep Puanı : 33
Kayıt tarihi : 30/05/10

Para Cüzdanı
Para Para: 0

MesajKonu: Geri: Ses [Konu Anlatım]   Çarş. Haz. 02, 2010 12:51 pm

Ty paylaşım için:) Very Happy
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör
Admin
Admin
Admin
avatar

Mesaj Sayısı : 194
Başarı Puanı : 419
Rep Puanı : 3
Kayıt tarihi : 28/05/10

Para Cüzdanı
Para Para: 0

MesajKonu: Geri: Ses [Konu Anlatım]   Çarş. Haz. 02, 2010 12:53 pm

Lütfen Mesaj Sayısı Artsın Diye Mesaj Yazmayalım Exclamation

Bide Bilge Admin Mesajlarına Bak Smile
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://dersmatik.yetkinforum.com
BiLGe aDMiN
Admin
Admin
avatar

Mesaj Sayısı : 194
Başarı Puanı : 406
Rep Puanı : 33
Kayıt tarihi : 30/05/10

Para Cüzdanı
Para Para: 0

MesajKonu: Geri: Ses [Konu Anlatım]   Perş. Haz. 03, 2010 5:34 am

Adminim okudum thak you paylaşımın için diyorum ne diyim:) Razz
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör
Co-Admin
Co-admin
Co-admin
avatar

Mesaj Sayısı : 40
Başarı Puanı : 54
Rep Puanı : 0
Kayıt tarihi : 30/05/10

Para Cüzdanı
Para Para: 0

MesajKonu: Geri: Ses [Konu Anlatım]   C.tesi Haz. 05, 2010 7:16 pm

tartışmayalım Exclamation
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://dersmatik.yetkinforum.com/
 
Ses [Konu Anlatım]
Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası
 Similar topics
-
» 6.sınıf Matematik Görüntülü konu anlatımları(H.BURDA)
» Indefinite Pronouns
» Mod, medyan
» If Clause Type 1 (1. Tip Şart Cümleleri)
» Denklem Kurma ve Problem Çözümü

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
 :: TüRkÇe :: 6.Sınıf Konuları-
Buraya geçin: